Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) TP.Hà Nội vừa chỉ đạo LĐLĐ các quận, huyện, thị xã; công đoàn ngành, công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở trên địa bàn về việc tham gia ổn định tình hình quan hệ lao động dịp tết Nguyên đán Ất Tỵ năm 2025.
Bị nợ lương, nợ bảo hiểm xã hội, người lao động không làm được thủ tục chốt sổ BHXH cũng như các chế độ khác (ảnh minh họa)
ẢNH: XUÂN KHÁNH
Theo đó, LĐLĐ TP.Hà Nội đề nghị các đơn vị tham gia ổn định tình hình quan hệ lao động trước, trong và sau tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025.
Đặc biệt, cần rà soát, nắm danh sách các doanh nghiệp có nguy cơ phá sản, giải thể, chủ bỏ trốn, không đảm bảo tiền lương, thưởng tết cho đoàn viên, người lao động. Phối hợp với chính quyền địa phương sớm có các giải pháp cụ thể bảo vệ quyền lợi của người lao động, không để tình hình phức tạp xảy ra.
LĐLĐ TP.Hà Nội cũng đề nghị các đơn vị tham mưu với cấp ủy, đề xuất với chính quyền, chuyên môn dành nguồn kinh phí thỏa đáng hỗ trợ, tặng quà đoàn viên, người lao động có hoàn cảnh khó khăn nhân dịp tết Nguyên đán.
Tăng cường công tác xã hội hóa để bổ sung nguồn lực, cùng với nguồn lực của tổ chức công đoàn, chăm lo chu đáo, kịp thời, đúng đối tượng đoàn viên, người lao động.
Đối với đoàn viên, người lao động không có điều kiện về quê đón tết, công đoàn lập danh sách, phối hợp với chính quyền, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.Hà Nội và các đoàn thể địa phương thăm hỏi, tặng quà, tổ chức các hoạt động đón tết, vui xuân.
Mỗi đơn vị phân công một lãnh đạo và cán bộ trực theo dõi tình hình quan hệ lao động, tranh chấp lao động và ngừng việc tập thể trong dịp tết.
Công đoàn các khu công nghiệp và chế xuất Hà Nội bố trí cán bộ xuống trực tiếp nắm tình hình tại các khu công nghiệp, kịp thời hỗ trợ công đoàn cơ sở nếu phát sinh nguy cơ xảy ra tranh chấp, ngừng việc tập thể.
LĐLĐ TP.Hà Nội cũng đề nghị các đơn vị cung cấp danh sách và số điện thoại đường dây nóng của đơn vị và điện thoại của lãnh đạo phụ trách công tác chính sách pháp luật và quan hệ lao động để thông tin cho công đoàn cơ sở, đoàn viên, người lao động liên hệ khi cần.
Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ LĐ-TB-XH) cho biết, Bộ Tư pháp Hàn Quốc vừa có quyết định gia hạn thời gian thực hiện ân xá đối với người nước ngoài cư trú bất hợp pháp tại Hàn Quốc tự nguyện về nước.
Lao động Việt Nam xuất cảnh sang Hàn Quốc làm việc (ảnh minh họa)
ẢNH: COLAB
Mục đích của việc gia hạn nhằm tạo thêm cơ hội cho nhiều người nước ngoài đang cư trú bất hợp pháp tại Hàn Quốc tự nguyện về nước và giải quyết khó khăn trong việc đặt vé máy bay trong kỳ nghỉ cuối năm và đầu năm mới.
Theo đó, Bộ Tư pháp Hàn Quốc quyết định kéo dài thời gian tự nguyện xuất cảnh về nước đối với người nước ngoài cư trú bất hợp pháp đến hết tháng 1.2025. Trong thời gian này, Bộ Tư pháp Hàn Quốc sẽ tiếp tục phối hợp với lực lượng chức năng tăng cường hoạt động truy quét và trục xuất người nước ngoài cư trú bất hợp pháp tại Hàn Quốc.
Trước đó, chính sách ân hạn với lao động nước ngoài cư trú bất hợp pháp tự nguyện về nước thực hiện từ ngày 30.9.2024 đến hết ngày 30.11.2024 sẽ được miễn phạt tiền và miễn hạn chế nhập cảnh Hàn Quốc. Hiện nay, mức phạt tối đa đối với người lao động nước ngoài đang cư trú bất hợp pháp là 20 triệu won (khoảng gần 350 triệu đồng) và cấm nhập cảnh Hàn Quốc trong vòng 5 năm.
Chính sách này không áp dụng đối với người lao động nước ngoài cư trú bất hợp pháp sau ngày 30.9.2024, người nhập cư bất hợp pháp, người sử dụng hộ chiếu hoặc giấy thông hành giả, người phạm tội, người không thực hiện lệnh xuất cảnh...
Hàn Quốc thu hút nhiều lao động Việt Nam, song cũng là thị trường có số lao động bỏ trốn khỏi hợp đồng và cư trú bất hợp pháp cao nhất. Đến tháng 11.2023, số lao động bỏ trốn và cư trú bất hợp pháp tại Hàn Quốc là 12.245 người, chiếm tỷ lệ 26%.
Bộ LĐ-TB-XH lý giải nguyên nhân là do nhận thức của lao động yếu kém, không thấy được những tác hại, nguy hiểm khi bỏ trốn ra ngoài làm việc trái phép.
Câu hỏi này của anh Minh Tuấn (ở Q.Gò Vấp, TP.HCM), bạn đọc Báo Thanh Niên, về số lần hưởng bảo hiểm thất nghiệp của người lao động.
Người lao động làm thủ tục tại Trung tâm dịch vụ việc làm TP.HCM
ẢNH: NGỌC DƯƠNG
Theo Bảo hiểm Xã hội (BHXH) TP.HCM, căn cứ quy định tại điều 49 luật Việc làm năm 2013, để được hưởng trợ cấp thất nghiệp trong năm 2024, người lao động cần đáp ứng các điều kiện sau:
Chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc, ngoại trừ các trường hợp: người lao động đơn phương chấm dứt hợp trái pháp luật; đang hưởng lương hưu hoặc trợ cấp mất sức lao động hằng tháng.
Đóng bảo hiểm thất nghiệp đủ thời gian tối thiểu. Cụ thể, đối với hợp đồng không xác định thời hạn hoặc xác định thời hạn thì đóng từ đủ 12 tháng trở lên trong vòng 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng. Đối với hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc công việc nhất định có thời hạn từ đủ 3 tháng đến dưới 12 tháng thì đóng từ đủ 12 tháng trở lên trong vòng 36 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng.
Đã nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp tại trung tâm dịch vụ việc làm trong thời hạn 3 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc.
Chưa tìm được việc làm sau 15 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp, trừ các trường hợp đi nghĩa vụ quân sự hoặc nghĩa vụ công an; đi học tập có thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên; chấp hành quyết định áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc; bị tạm giam, chấp hành hình phạt tù; ra nước ngoài định cư, đi lao động ở nước ngoài theo hợp đồng; chết.
Theo cơ quan BHXH, pháp luật hiện nay không giới hạn số lần người lao động được hưởng trợ cấp thất nghiệp. Người lao động đáp ứng đủ các điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp thì có quyền nộp hồ sơ và nhận trợ cấp thất nghiệp.
Tuy nhiên, sau mỗi lần hưởng trợ cấp thất nghiệp, thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp trước đó sẽ không được cộng dồn cho lần hưởng tiếp theo. Điều này có nghĩa là từ lần hưởng thứ hai trở đi, thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp để xét hưởng trợ cấp sẽ được tính lại từ đầu. Do đó, người lao động cần lưu ý đóng đủ thời gian bảo hiểm thất nghiệp theo quy định trước khi chấm dứt hợp đồng lao động và nộp hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp.
Mức hưởng bảo hiểm thất nghiệp
Cũng theo quy định hiện hành, mỗi năm đóng bảo hiểm thất nghiệp được hưởng 1 tháng trợ cấp, nhưng tối đa không quá 12 tháng. Mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 6 tháng liền kề trước khi thất nghiệp.
Tuy nhiên, mức hưởng tối đa không vượt quá 5 lần mức lương cơ sở đối với người lao động hưởng lương theo chế độ nhà nước quy định, hoặc không quá 5 lần mức lương tối thiểu vùng đối với người lao động hưởng lương do doanh nghiệp quyết định.
Nước ta đang trong quá trình sửa đổi luật Việc làm. Nhiều cơ quan đề xuất về nâng mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng từ 60% lên 75% để phù hợp với thực tế cuộc sống.
Về hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp năm 2024, người lao động cần chuẩn bị đơn đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp, giấy tờ xác nhận việc chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc (như hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc đã hết hạn hoặc hoàn thành công việc theo hợp đồng; quyết định thôi việc, sa thải, kỷ luật buộc thôi việc; giấy tờ xác nhận việc giải thể, phá sản của doanh nghiệp hoặc hợp tác xã…); sổ BHXH.
Người lao động có thể nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp đến trung tâm dịch vụ việc làm trực tuyến thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia.
Bộ LĐ-TB-XH đang xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của luật Bảo hiểm xã hội (BHXH), trong đó có những thay đổi quan trọng về tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc.
Người lao động làm thủ tục hưởng BHXH tại cơ quan BHXH
ẢNH: T.N
Theo đó, Bộ LĐ-TB-XH đề xuất quy định tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc đối với người lao động trong khu vực doanh nghiệp là tiền lương tháng, bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác. Trong đó, mức lương theo công việc hoặc chức danh được thỏa thuận trong hợp đồng lao động.
Các khoản phụ cấp lương để bù đắp yếu tố về điều kiện lao động, tính chất phức tạp công việc, điều kiện sinh hoạt, mức độ thu hút lao động mà mức lương chưa được tính đến, hoặc tính chưa đầy đủ, được thỏa thuận trong hợp đồng lao động; không bao gồm khoản phụ cấp lương phụ thuộc hoặc biến động theo năng suất lao động, quá trình làm việc và chất lượng thực hiện công việc của người lao động.
Các khoản bổ sung khác xác định được mức tiền cụ thể cùng với mức lương, được thỏa thuận trong hợp đồng lao động và trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương; không bao gồm các khoản bổ sung khác phụ thuộc hoặc biến động theo năng suất lao động, quá trình làm việc, và chất lượng thực hiện công việc của người lao động.
Người hoạt động không chuyên trách cấp xã đóng BHXH theo mức phụ cấp hằng tháng
Về tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố, dự thảo quy định là mức phụ cấp hằng tháng của họ được hưởng.
Trường hợp mức phụ cấp hằng tháng của người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố thấp hơn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất, thì tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc bằng tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất.
Theo quy định hiện hành, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã là mức lương cơ sở. Tuy nhiên, theo Bộ LĐ-TB-XH, hiện nay người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố được hưởng chế độ phụ cấp do ngân sách nhà nước T.Ư khoán cho các địa phương, với mức bằng từ 1,5 - 2 lần mức lương cơ sở.
Vì vậy, dự thảo Nghị định đề xuất quy định tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố là mức phụ cấp hằng tháng.
Dự kiến, Nghị định sẽ có hiệu lực từ ngày 1.7.2025, cùng với thời điểm thi hành của luật BHXH 2024.
Bộ LĐ-TB-XH vừa phản hồi kiến nghị của Hiệp hội Dệt may Việt Nam liên quan đến chính sách bảo hiểm thất nghiệp.
Người lao động làm thủ tục hưởng bảo hiểm thất nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội
ẢNH: T.HẰNG
Theo đó, Hiệp hội Dệt may Việt Nam kiến nghị nghiên cứu sửa đổi quy định theo hướng làm từ đủ 1 tháng đến 24 tháng được hưởng 2 tháng trợ cấp thất nghiệp.
Sau đó, cứ đóng thêm đủ 12 tháng thì được thêm 1 tháng, tối đa không quá 12 tháng.
Hiệp hội Dệt may cho rằng quy định này về cơ bản không gây bất lợi cho người lao động, nhưng hạn chế người lao động lợi dụng nhảy việc.
Trả lời kiến nghị này, Bộ LĐ-TB-XH cho biết chính sách bảo hiểm thất nghiệp ở Việt Nam nói chung, các chế độ cũng như điều kiện hưởng, mức hưởng, thời gian hưởng các chế độ bảo hiểm thất nghiệp nói riêng, được xây dựng trên cơ sở kinh nghiệm quốc tế của các nước có điều kiện tương đồng với Việt Nam đã thực hiện thành công chính sách này, cũng như khuyến nghị của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO).
Tại khoản 2, điều 50 luật Việc làm quy định, thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp được tính theo số tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp, cứ đóng đủ 12 tháng đến đủ 36 tháng thì được hưởng 3 tháng trợ cấp. Sau đó, cứ đóng đủ thêm 12 tháng thì được hưởng thêm 1 tháng trợ cấp thất nghiệp, nhưng tối đa không quá 12 tháng.
Thực tế, chính sách bảo hiểm thất nghiệp phù hợp với thực tiễn nên đã sớm đi vào cuộc sống. Việc thực hiện chính sách đã đạt được nhiều kết quả tích cực, kịp thời hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động, đặc biệt trong bối cảnh khó khăn do đại dịch Covid-19 gây ra.
Bộ LĐ-TB-XH cho rằng, quy định về thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp tối thiểu nêu trên được xây dựng trên cơ sở quy định về trợ cấp mất việc làm trong bộ luật Lao động.
Người lao động phải đóng bảo hiểm thất nghiệp ít nhất 12 tháng mới được hưởng trợ cấp thất nghiệp. Nếu chỉ đóng 1 tháng mà đã được hưởng trợ cấp thất nghiệp thì không bảo đảm cân đối thu, chi quỹ bảo hiểm thất nghiệp.
Bên cạnh đó, thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp tối thiểu 3 tháng nhằm bảo đảm cho người lao động ổn định cuộc sống tạm thời, và có đủ thời gian tìm kiếm cơ hội việc làm phù hợp, tốt hơn.
Bộ LĐ-TB-XH cho biết sẽ tiếp thu kiến nghị của Hiệp hội Dệt may Việt Nam và nghiên cứu trong quá trình hoàn thiện dự luật Việc làm sửa đổi.
Đây là một trong những hoạt động thuộc dự án WODIMO - Phụ nữ ứng dụng công nghệ số, do Liên minh châu Âu tài trợ thông qua Tổ chức Care quốc tế tại Việt Nam, nhằm tạo thu nhập từ nghề bán hàng online và tăng cơ hội tiếp cận an sinh xã hội cho phụ nữ lao động nhập cư trong khu vực phi chính thức. Tại sự kiện này, diễn giả Ngô Thùy Anh (Forbes Vietnam Under 30 - năm 2022) đã chia sẻ về chủ đề xây dựng thương hiệu cá nhân để bán hàng trên mạng xã hội.
Facebook có 5.000 bạn nhưng chẳng thấy ai mua hàng...
Chia sẻ câu chuyện xây dựng thương hiệu cá nhân từ hoàn cảnh ngặt nghèo thời du học ở Mỹ và câu chuyện vượt qua cảm giác e ngại khi đứng trước đám đông, ngại truyền thông trong giai đoạn trở về Việt Nam sáng lập 3 công ty, chị Ngô Thùy Anh nói: "Thực ra, xuất phát điểm của tôi rất bình thường, không có cái gì quá cao xa. Tư duy của tôi về mặt thương hiệu cá nhân lúc đầu cũng đơn giản là muốn lan tỏa giá trị của mình đến với mọi người, mình kể câu chuyện bản thân để cho những người đồng cảm họ biết được. Tất cả những gì tôi có bây giờ là nhờ thương hiệu cá nhân, nên tôi rất muốn chia sẻ về chủ đề này".
Diễn giả Ngô Thùy Anh (bìa phải) trao đổi với các chị em quan tâm đến nghề bán hàng online
ẢNH: NGUYỄN NHƯ
Diễn giả Thùy Anh cho rằng, thương hiệu cá nhân được hiểu đơn giản là những dấu hiệu để mọi người nhận biết về bạn, bao gồm các yếu tố như: ngoại hình, tính cách, nghề nghiệp, thái độ sống, các giá trị đóng góp cho kinh tế - xã hội hay thành tựu đạt được... mà khi nhắc tới mọi người sẽ nhớ về bạn.
Có 3 cấp độ xây dựng thương hiệu cá nhân. Cấp độ 1 (cấp cao) là thương hiệu cá nhân: Nổi bật được giá trị bản thân, trao được giá trị cho người khác. Cấp độ 2 (cấp trung) là nhận diện cá nhân: Xuất hiện ở nhiều nơi, có nhận diện quen mắt, được nhiều người biết nhưng không biết đến giá trị của họ. Cấp độ 3 (cấp thấp) là hình tượng cá nhân: Người có bề ngoài đẹp, ấn tượng, dễ nhớ...
"Các chị không cần phải dạo quá nhiều kênh khác nhau mà mình có cái gì tập trung cái đấy, chịu khó đăng bài và đăng ảnh hơn trên Facebook và Zalo. Có rất nhiều người bán hàng cứ để ảnh đại diện là hình con chó, con mèo, trong khi mình mua hàng cũng muốn thấy mặt người bán để xem họ có uy tín hay không. Để hình cá nhân, để tên cá nhân, chia sẻ câu chuyện cá nhân là bước đầu người ta xây dựng thương hiệu cá nhân", chị Thùy Anh nhìn nhận.
Chị Thùy Anh cho hay, nhờ kể những chuyện dân dã, chị đi đến kết luận là không cần thiết phải chứng tỏ bản thân mình có nhiều kinh nghiệm hay có nhiều kiến thức, hiểu biết. Mình sẽ là chính bản thân mình và mình đưa ra sự chân tình khi muốn lan tỏa, muốn chia sẻ giá trị góp phần làm cuộc sống mọi người tốt hơn.
"Khi mình chia sẻ đúng những cái gì mình mong muốn thì tự nhiên những người khác cũng nhận được giá trị đó. Và những người có nguồn lực, họ giỏi hơn mình, giàu có hơn mình sẽ chia sẻ những nguồn lực họ có cho ước mơ của mình", chị Thùy Anh chia sẻ.
Chị Ngô Thùy Anh (Forbes Vietnam Under 30 - năm 2022) chia sẻ cách xây dựng thương hiệu cá nhân để bán hàng trên mạng xã hội
ẢNH: NGUYỄN NHƯ
Vị diễn giả này tâm tình: "Có rất nhiều học viên bảo tôi là cô giáo ơi, Facebook của chị có 5.000 bạn rồi nhưng mà chẳng thấy ai mua hàng của chị cả. Tôi hỏi là thế chị có 5.000 bạn bằng cách nào? Chị ấy nói lên trên mạng thấy ai hay thì kết bạn. Tôi mới bảo là các chị ơi, đấy không phải là khách hàng của chị. Cho nên phải tự hỏi bản thân là: Mình bán sản phẩm đấy thì bao nhiêu % bạn bè có khả năng trở thành khách hàng của mình? Mình làm cách nào để có nhiều bạn trên mạng nhất và những người bạn đấy phải là người có khả năng mua hàng...".
Chị Thùy Anh lưu ý người bán hàng online nên chọn cái tên ấn tượng, dễ nhớ. Bên cạnh đó, cần chú trọng việc chia sẻ thông tin, hình ảnh cho ai, chia sẻ như thế nào, cần viết kế hoạch tăng số lượng khách hàng tiềm năng trở thành bạn bè, cách để tăng nhận diện cá nhân...
Đề cập nội dung chia sẻ trên các nền tảng mạng xã hội, theo chị Thùy Anh, nên ưu tiên chia sẻ thông tin về hoạt động kinh doanh, về các sản phẩm hoặc dịch vụ của bạn, thông tin xoay quanh giá trị mà bạn muốn chia sẻ, thông tin về các đối tác, khách hàng, những mối quan hệ uy tín. Còn những thông tin khác như gia đình, sở thích... chỉ nên chiếm khoảng 10%.
Làm thế nào để tăng nhận diện cá nhân? Chị Thùy Anh nêu kinh nghiệm: Tham gia các buổi giao lưu nơi có nhiều khách hàng tiềm năng, xin liên hệ của họ và kết bạn; kết bạn với những người có nhiều bạn chung thuộc tệp khách hàng tiềm năng của bạn; tham gia chia sẻ trên các hội nhóm liên quan; tự tạo ra hội nhóm riêng cho bạn; tương tác lại với những người đã tương tác với bạn...
Giúp phụ nữ nhập cư xây dựng thương hiệu cá nhân để thành công trong bán hàng online
Sự kiện Bán hàng trực tuyến: Từ kiến thức đến thực hành nói trên có sự tham gia của hơn 100 nữ lao động nhập cư khu vực phi chính thức. Bên cạnh đó, còn có các đại diện đến từ những ban ngành liên quan tại TP.HCM và Hà Nội, từ các trung tâm công tác xã hội...
Những người tham gia dự án WODIMO thực hành kỹ năng livestream bán hàng trực tuyến
ẢNH: NGUYỄN NHƯ
Chị Nguyễn Thị Chung (32 tuổi, ở TP.Thủ Đức, TP.HCM) cho hay, gia đình chị có cửa hàng nhỏ bán đồ điện gia dụng và một số sản phẩm đồ chơi trẻ em. Trước đây, chị muốn bán hàng online nhưng không biết bắt đầu từ đâu, vì không có nhiều kết nối, chia sẻ của những người đi trước. Tình cờ được Cơ sở Bảo trợ xã hội Thảo Đàn giới thiệu về dự án WODIMO, chị đã tham gia 4 buổi tập huấn trực tuyến về kinh doanh online trong 2 tháng qua, trước khi đến với sự kiện trực tiếp này.
"Tôi không bỏ sót buổi tập huấn nào. Từ những khái niệm ban đầu và có được những kết nối, dần dần tôi học hỏi được nhiều thông tin bổ ích. Hiện nay, tôi thấy bán hàng online rất hiệu quả nên tôi cũng muốn chuyển đổi công việc, phát triển bản thân theo xu hướng của xã hội", chị Chung bày tỏ.
Theo bà Nguyễn Thị Thu Hà (Quản lý dự án - Tổ chức CARE Quốc tế tại Việt Nam), chiếm đại đa số người hưởng lợi trực tiếp từ dự án WODIMO là phụ nữ lao động nhập cư tại Hà Nội và TP.HCM. Họ làm các ngành nghề khác nhau nhưng thường là các nghề tự do, không có hợp đồng lao động nên chịu nhiều thiệt thòi. Mức thu nhập của họ cũng rất khác nhau, không ổn định và đa số là thấp. Tại TP.HCM, còn có các chị em là người khuyết tật.
Chốt đơn bán hàng trực tuyến tại sự kiện
ẢNH: NGUYỄN NHƯ
Khảo sát đầu vào từ dự án WODIMO cho thấy cái thiếu lớn nhất của các chị em khi mới tham gia dự án là thiếu kiến thức, thiếu kỹ năng bán hàng online an toàn, đúng pháp luật và hiệu quả.
Vì vậy, ban tổ chức thực hiện những hoạt động chia sẻ bí kíp bán hàng, cập nhật các thông tin, chính sách liên quan đến bán hàng online. Song song đó, dự án kết nối nhiều đơn vị sản xuất hàng Việt Nam chất lượng cao và các sàn thương mại điện tử, để tạo nên cộng đồng tương trợ nhau.
"WODIMO không phải là bán hàng đa cấp, cũng không phải yêu cầu các chị em tham gia sẽ phải mua - bán hàng của dự án. Đây là dự án chính thống, được tài trợ bởi Liên minh châu Âu (EU) và được thực hiện bởi Tổ chức Care quốc tế tại Việt Nam cùng các đối tác uy tín của dự án.
Ở đây, chúng tôi không mong muốn các chị em trở thành những doanh nhân hào nhoáng mà mọi người hay thấy trên internet. Chúng tôi mong và tin rằng khi phụ nữ có tri thức, có kỹ năng thì họ sẽ có thêm tự tin, có thể tự chủ và đưa ra quyết định tốt cho bản thân mình và cho gia đình", bà Nguyễn Thị Thu Hà nhấn mạnh.
Bà Nguyễn Thị Thu Hà (Quản lý dự án - Tổ chức CARE quốc tế tại Việt Nam) chia sẻ về dự án WODIMO
ẢNH: NGUYỄN NHƯ
Cũng tại sự kiện trên, một số chuyên gia về kinh doanh trực tuyến như Phạm Thành Công, Đặng Ngọc Khả Hân lần lượt chia sẻ về tiếp thị số (digital marketing) trong bán hàng trực tuyến, bí kíp livestream hiệu quả... Buổi chiều cùng ngày, các học viên được thực hành kỹ năng livestream bán hàng trực tuyến cùng các đại diện doanh nghiệp và nhãn hàng.
1.475 nữ lao động nhập cư được hỗ trợ trực tiếp
Theo bà Nguyễn Thị Thu Hà (Quản lý dự án - Tổ chức CARE quốc tế tại Việt Nam), dự án WODIMO diễn ra từ tháng 5.2023 đến tháng 11.2025, tại Hà Hội và TP.HCM. Có 1.475 nữ lao động nhập cư khu vực phi chính thức được hỗ trợ trực tiếp từ dự án này, theo đó các chị em được tăng cơ hội tạo thu nhập thông qua bán hàng online, sử dụng công nghệ số để tiếp cận chính sách an sinh xã hội tốt hơn.
Được biết, Tổ chức CARE quốc tế tại Việt Nam có sứ mệnh phục vụ các nhóm phụ nữ dễ bị tổn thương, cụ thể là phụ nữ dân tộc thiểu số vùng sâu vùng xa và phụ nữ thiệt thòi về mặt xã hội ở đô thị, giúp họ vượt qua nghèo đói, có được cuộc sống đàng hoàng với quyền lợi và tiếng nói bình đẳng.
Hướng nội không phải là một khuyết điểm mà là một kiểu tính cách. Những người hướng nội thường trầm lặng, kín đáo và rất cẩn thận. Họ không thích tìm kiếm sự chú ý từ người khác hoặc tham gia các hoạt động có quá nhiều người vì điều đó khiến họ kiệt sức.
Hướng nội có phải là "điểm trừ"?
Anh Kim Long (24 tuổi, ở Q.7, TP.HCM) hiện là nhân viên tập sự tại một công ty công nghệ, chia sẻ rằng anh là một người hướng nội, trầm tính và không thích đám đông. Từ ngày đi làm, anh đã gặp phải không ít khó khăn khi “sống chung” với sếp và đồng nghiệp.
"Tôi không giỏi bắt chuyện, càng không thích tham gia các hoạt động tập thể đông người. Sau vài lần cố gắng hòa nhập nhưng không thành, tôi bắt đầu bị đồng nghiệp phê bình là thiếu nhiệt tình. Nhiều người nói tôi lấy lý do hướng nội để che lấp cho việc mình có kỹ năng giao tiếp kém”, anh Long kể.
Nhiều người hướng nội khó hòa nhập vào môi trường công việc yêu cầu sự năng động
ẢNH: THÁI THANH
Anh Long bộc bạch, những người hướng nội như anh cũng rất mong được mọi người thấu hiểu. Hướng nội không có nghĩa là giao tiếp kém, tỏ thái độ chảnh chọe, nghĩ mình giỏi giang hơn người khác.
Anh nói: “Tôi thật sự không biết mình nên làm gì. Dù có hơi ít ngoại giao với đồng nghiệp hay tham gia teambuilding của công ty, tôi vẫn luôn cố gắng hoàn thành tốt tất cả nhiệm vụ được giao. Tôi thấy có nhiều công ty vẫn còn quan niệm rằng một nhân viên tốt phải năng động, hòa đồng, biết cách gây ấn tượng. Điều này vô tình tạo ra sự bất công cho người hướng nội”.
Cũng là một người có tính cách hướng nội, chị Thanh Tâm (25 tuổi, ở TP.Đà Nẵng) cho biết, ranh giới giữa hướng nội và giao tiếp kém rất mong manh.
“Theo tôi, đi làm thì nên nhập gia tùy tục cho phù hợp với văn hóa của công ty. Chúng ta không thể lấy lý do hướng nội để tránh né làm việc nhóm hay tham gia hoạt động tập thể. Tôi nghĩ để có thể hợp tác lâu dài, mình phải biết cách dung hòa giữa tính cách cá nhân và yêu cầu của môi trường làm việc. Lâu lâu cũng nên tham gia trò chuyện, đi chơi với mọi người vài lần để thể hiện sự tôn trọng với đồng nghiệp”, chị Tâm đúc kết.
Biến đặc điểm cá nhân thành lợi thế nghề nghiệp
Nhiều chuyên gia tâm lý cho rằng, hướng nội không phải là một khuyết điểm mà là đặc điểm nhân cách mang đến lợi thế riêng nếu được khai thác đúng cách.
Theo thạc sĩ tâm lý Nguyễn Hải Uyên, Hội Tâm lý trị liệu Việt Nam, những người hướng nội có thể gặp khó khăn trong các môi trường quá chú trọng giao tiếp, kết nối hoặc hoạt động nhóm. Họ thường cần không gian riêng để nạp năng lượng và thích cách giao tiếp có chiều sâu hơn bề mặt.
Ngược lại, họ lại có thế mạnh ở những công việc cần làm việc độc lập, tư duy sâu sắc và tập trung cao. Vấn đề cốt lõi là sự tương thích giữa đặc điểm cá nhân và yêu cầu công việc, người lao động và nhà tuyển dụng cần cân nhắc nghiêm túc ngay từ thời điểm bắt đầu đồng hành cùng nhau.
Một trong những yếu tố quan trọng giúp người hướng nội thành công là có kỹ năng giao tiếp đi kèm với kỹ năng tự nhận thức. Thạc sĩ Hải Uyên nhấn mạnh, người hướng nội nên ưu tiên các cuộc trò chuyện với một người hoặc nhóm nhỏ thay vì đám đông. Sự kết nối chậm mà chắc này có thể giúp họ xây dựng mối quan hệ bền vững, đáng tin cậy trong công việc.
Thực tế, nhiều người lao động đã thành công bằng cách sử dụng lợi thế của mình. Họ có thể tham gia các hoạt động giao tiếp, mở rộng mối quan hệ một cách chậm rãi, chẳng hạn như cùng đồng nghiệp thưởng thức một buổi cà phê thân mật hay đóng góp ý kiến trong các buổi họp nhỏ… Khi đủ cảm giác an tâm, họ sẽ dần mở rộng kết nối với mọi người xung quanh mà không đánh mất bản sắc cá nhân.
Ngoài ra, người hướng nội nên biết cách duy trì năng lượng tinh thần của mình. Thay vì cố gắng tham gia liên tục các hoạt động tập thể, họ nên ưu tiên dành thời gian riêng tư để nạp lại năng lượng.
Thực tế, không phải khi nào người đi làm cũng có quyền được chọn lựa đồng nghiệp làm chung. Một cuộc khảo sát do PV tiến hành với 15 người lao động trong độ tuổi 22 - 35 ở TP.HCM cho thấy, có đến 70% người cảm thấy áp lực, mệt mỏi, bức xúc khi phải cộng tác với người họ không thích.
Có nhiều lý do dẫn đến việc không hòa hợp với một số đồng nghiệp như khác biệt tính cách, bất đồng quan điểm, cạnh tranh không lành mạnh, đối lập về giá trị sống... Dù nguyên nhân là gì, sự căng thẳng này không chỉ tác động đến tinh thần mà còn gây ảnh hưởng đến hiệu quả công việc chung.
Rạch ròi giữa công việc và cảm xúc cá nhân
“Trong môi trường công sở, mâu thuẫn cá nhân với đồng nghiệp ai cũng sẽ gặp phải đôi lần. Tuy nhiên, để giữ được sự chuyên nghiệp, hiệu quả, việc tách bạch giữa cảm xúc cá nhân và công việc là kỹ năng quan trọng. Bản thân tôi cũng phải trải qua nhiều mới tự rút ra được bài học cho chính mình”, chị Phan Thị Thu Hương (28 tuổi, ở Q.Bình Thạnh, TP.HCM) đang làm việc ở một công ty nghiên cứu thị trường chia sẻ.
Chia sẻ về trải nghiệm trước đây, chị Hương cho biết đã từng trải qua một giai đoạn rất khó khăn khi làm việc chung với đồng nghiệp không hòa hợp.
Chị kể lại, hồi đó chị được sếp giao làm chung dự án với một đồng nghiệp “bằng mặt không bằng lòng” từ lâu. Làm việc chung nhiều ngày, cả hai vốn đã không hợp lại càng phát sinh thêm nhiều mâu thuẫn khác. Chị đồng nghiệp kia liên tục bác bỏ ý kiến đóng góp của chị Hương nên cả hai đã xảy ra cãi cọ.
Nhiều ý kiến cho rằng rất khổ sở khi làm chung với đồng nghiệp không hợp tính
ẢNH: HOÀI NHIÊN - THÁI THANH
Chị Hương nói: “Vì quá mệt mỏi, tôi đã xin sếp rút khỏi dự án. Nhưng sếp nói đây là nhiệm vụ công ty giao cho, người thông minh và chuyên nghiệp không bao giờ để cảm xúc cá nhân ảnh hưởng đến công việc”.
Sau lần đó, chị Hương đã tự đúc rút kinh nghiệm cho bản thân rằng cần học cách không để những hành vi hay lời nói của người khác ảnh hưởng quá nhiều đến tâm trạng của mình. Mỗi lần cảm thấy bực bội, chị sẽ dành vài phút hít thở sâu hoặc viết ra những suy nghĩ tiêu cực.
Theo chị Hương, cần biết cách kiểm soát cảm xúc của mình và trao đổi thẳng thắn khi cần để bảo vệ quyền lợi cá nhân cũng như tránh ảnh hưởng đến kết quả công việc chung.
Cũng trải qua tình huống tương tự, anh Chiến Thắng (24 tuổi, ở Q.7, TP.HCM) đang làm việc tại một ngân hàng cho biết: “Đi làm một thời gian, tôi nhận ra rằng mình không cần phải cố hòa hợp với tất cả mọi người. Tôi chỉ tập trung hợp tác, tách bạch cảm xúc khi công việc yêu cầu, còn ngoài ra, tôi giữ khoảng cách để tránh mâu thuẫn”.
Góc nhìn từ nhà tuyển dụng
Nhiều chuyên gia quản lý nhân sự cho rằng, mâu thuẫn giữa các nhân viên là điều không thể tránh khỏi trong môi trường làm việc đa dạng thế hệ như hiện nay.
Chia sẻ về vấn đề này, anh Phạm Lý Huỳnh, chuyên viên nhân sự tại Công ty TNHH bảo vệ dịch vụ Trường Thành Đại Nam Security cho biết, mâu thuẫn giữa các nhân viên trong một tổ chức không chỉ đơn thuần là vấn đề cá nhân mà còn ảnh hưởng trực tiếp hiệu quả công việc chung.
Theo anh Huỳnh, nhà tuyển dụng thường cố gắng đóng vai trò trung gian để hòa giải mâu thuẫn của nhân viên. Vai trò của nhà tuyển dụng không chỉ dừng lại ở việc giải quyết xung đột mà còn tạo ra môi trường làm việc tích cực.
Bên cạnh đó, trong những trường hợp mâu thuẫn căng thẳng không thể giải quyết, người quản lý cho biết công ty sẵn sàng điều chỉnh vị trí hoặc phân công lại nhiệm vụ để giảm thiểu sự tiếp xúc giữa các bên. Tuy nhiên, không nên áp dụng việc làm này một cách tùy tiện vì nó dễ tạo ra “thói quen” không tốt cho toàn bộ nhân viên.
Để hạn chế tình trạng này, anh Huỳnh cho rằng việc xây dựng một môi trường làm việc gắn kết là yếu tố then chốt. Công ty nên tổ chức các hoạt động tập thể để nhân viên có cơ hội hiểu nhau, tạo ra một đội ngũ gắn kết và hướng đến sự phát triển bền vững.
Chiều 22.11, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) TP.HCM tổ chức hội nghị gặp gỡ cấp ủy TP.Thủ Đức, quận, huyện và cấp ủy cấp trên tương đương để trao đổi tình hình quan hệ lao động năm 2024. Tại sự kiện, ông Phùng Thái Quang, Phó chủ tịch LĐLĐ TP.HCM, nhận định rằng nợ BHXH đang là một thách thức lớn trong quan hệ lao động tại thành phố.
Số liệu thống kê cho thấy đến nay, có hơn 59.000 doanh nghiệp tại TP.HCM nợ BHXH 3 tháng trở lên với số tiền hơn 4.500 tỉ đồng, ảnh hưởng trực tiếp đến hơn 800.000 người lao động.
Theo ông Quang, tình trạng chậm nộp, chậm đóng BHXH xâm phạm quyền và làm suy giảm niềm tin của người lao động. Nguyên nhân gốc rễ của vấn đề này không chỉ nằm ở khó khăn kinh tế mà còn xuất phát từ sự thiếu trách nhiệm của một số doanh nghiệp trong việc thực hiện nghĩa vụ pháp lý với người lao động.
Ông Phùng Thái Quang, Phó chủ tịch LĐLĐ TP.HCM
ẢNH: T.N
Ông Quang cho hay tổ chức Công đoàn TP.HCM sẽ tiếp tục đẩy mạnh việc giám sát thực hiện nghĩa vụ BHXH, đồng thời ông kêu gọi sự tham gia của các cơ quan liên quan để thúc đẩy tính minh bạch trong các chính sách phúc lợi ở từng khu vực và ngành nghề.
Cũng theo ông Quang, hiện nay TP.HCM có sự chênh lệch trong chính sách phúc lợi (như lương, thưởng) giữa các khu vực và doanh nghiệp trong cùng ngành nghề, càng làm gia tăng tâm lý bất ổn trong người lao động, dễ gây ra tranh chấp lao động, đặc biệt trong bối cảnh thưởng tết đang đến gần.
Công đoàn TP.HCM cũng sẽ chủ động bám sát thực tiễn đời sống người lao động, tăng cường đối thoại với doanh nghiệp để kịp thời giải quyết các vấn đề phát sinh. TP.HCM cũng sẽ thành lập tổ công tác liên ngành để giám sát việc chi trả lương và thưởng tết, hạn chế tối đa nguy cơ tranh chấp lao động trong dịp cuối năm.
Phó chủ tịch LĐLĐ TP.HCM cũng đề xuất các cấp ủy cần chỉ đạo thúc đẩy hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa vượt qua khó khăn, tạo nền tảng ổn định sản xuất và đảm bảo đời sống, việc làm cho người lao động.
Hội nghị gặp gỡ cấp ủy trao đổi về tình hình quan hệ lao động trên địa bàn TP.HCM
ẢNH: T.N
Tăng cường kiểm tra, thanh giám sát
Phó giám đốc BHXH TP.HCM Trần Dũng Hà cũng nhắc lại số nợ BHXH và cho biết 800.000 người lao động bị ảnh hưởng bởi tình trạng nợ BHXH chiếm khoảng 1/3 tổng số người lao động đang tham gia BHXH (hiện nay TP.HCM có gần 5 triệu lao động, trong đó khoảng 53% đang đóng BHXH - PV).
Ông Hà giải thích tình trạng nợ BHXH tại TP.HCM vẫn diễn biến phức tạp và nguyên nhân chính là do ý thức chấp hành pháp luật của doanh nghiệp còn thấp, cùng với đó là tình hình sản xuất kinh doanh khó khăn. Ngoài ra, việc xử lý các doanh nghiệp trốn đóng BHXH còn gặp thách thức do quy định pháp luật chưa thống nhất và còn chồng chéo.
Dự kiến đến cuối năm, số nợ BHXH trên địa bàn TP.HCM sẽ được kéo giảm xuống còn khoảng 3.600 tỉ đồng.
Phó giám đốc BHXH TP.HCM Trần Dũng Hà phát biểu tại hội nghị
ẢNH: T.N
Theo ông Hà, tính đến ngày 13.11, TP.HCM đã thực hiện 2.590 cuộc thanh tra và dự kiến tăng lên 2.700 cuộc vào cuối năm. BHXH TP.HCM đã ban hành và tham mưu UBND TP.HCM ban hành hơn 100 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền phạt hơn 16 tỉ đồng.
Trong thời gian tới, BHXH TP.HCM sẽ rà soát với cơ quan thuế để kịp thời phát hiện lao động chưa tham gia BHXH, đảm bảo các doanh nghiệp tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ đóng BHXH. Đồng thời, tăng cường thanh tra và kiểm tra các doanh nghiệp nhằm chấn chỉnh sai phạm và xử phạt hành chính theo đúng quy định pháp luật.
Nghị định 143/2024/NĐ-CP có hiệu lực từ 1.1.2025, quy định chế độ bảo hiểm tai nạn lao động theo hình thức tự nguyện đối với người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động (tức bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện); quỹ bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện; hồ sơ, thủ tục tham gia, giải quyết chế độ bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện...
Đối tượng áp dụng
Người lao động thuộc đối tượng áp dụng của Nghị định 143/2024/NĐ-CP là người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động từ đủ 15 tuổi trở lên, không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc về tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, có tham gia bảo hiểm tai nạn lao động theo hình thức tự nguyện.
Nghị định này cũng được áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện.
Hồ sơ hưởng chế độ bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện
Sổ bảo hiểm xã hội
Giấy ra viện hoặc trích sao hồ sơ bệnh án sau khi đã điều trị tai nạn lao động đối với trường hợp nội trú
Biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động của Hội đồng giám định y khoa
Bản sao giấy chứng tử, trích lục khai tử hoặc giấy báo tử hoặc bản sao quyết định tuyên bố là đã chết của tòa án đã có hiệu lực pháp luật, đối với trường hợp chết do tai nạn lao động
Biên bản điều tra tai nạn lao động
Đơn đề nghị giải quyết chế độ tai nạn lao động của người lao động hoặc thân nhân người bị nạn đối với trường hợp tai nạn lao động chết người
Bản chính hóa đơn, chứng từ hợp pháp liên quan về phí giám định suy giảm khả năng lao động.
Trong thời hạn 7 ngày, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm giải quyết hưởng chế độ bảo hiểm tai nạn lao động
ẢNH: NHẬT THỊNH
Thời gian giải quyết hưởng chế độ bảo hiểm
Người lao động hoặc thân nhân người lao động bị nạn nộp hồ sơ theo quy định cho cơ quan bảo hiểm xã hội đã đăng ký tham gia bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện trong thời hạn sau:
30 ngày, kể từ ngày nhận được biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động của hội đồng giám định y khoa
90 ngày kể từ ngày người lao động đang đóng bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện bị chết.
Trong thời hạn 7 ngày làm việc, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm giải quyết hưởng chế độ bảo hiểm tai nạn lao động; trường hợp không giải quyết thì phải trả lời bằng văn bản cho người nộp hồ sơ và nêu rõ lý do.
Quy định về trợ cấp tai nạn lao động
1. Người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 5% đến 100% do tai nạn lao động thì được hưởng trợ cấp một lần như sau:
Suy giảm 5% khả năng lao động thì được hưởng 3 lần mức lương tối thiểu tháng tính theo vùng IV, sau đó cứ suy giảm thêm 1% thì được hưởng thêm 0,3 lần tháng lương tối thiểu vùng IV.
Ngoài mức trợ cấp nêu trên, còn được hưởng thêm khoản trợ cấp tính theo số năm đã đóng vào quỹ bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện, từ một năm trở xuống thì được tính bằng 0,5 lần tháng lương tối thiểu vùng IV, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng vào quỹ được tính thêm 0,3 lần tháng lương tối thiểu vùng IV.
Thời gian làm căn cứ tính hưởng chế độ tai nạn lao động là tổng thời gian người lao động đóng vào quỹ bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện, tính đến tháng trước liền kề tháng bị tai nạn lao động; nếu đóng không liên tục thì được cộng dồn; một năm được tính khi có đủ 12 tháng đóng bảo hiểm vào quỹ bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện.
2. Thân nhân người lao động bị chết do tai nạn lao động được hưởng trợ cấp một lần bằng 31,5 lần tháng lương tối thiểu vùng IV, nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
Người lao động đang làm việc bị chết do tai nạn lao động
Người lao động bị chết trong thời gian điều trị lần đau do tai nạn lao động
Người lao động bị chết trong thời gian điều trị thương tật do tai nạn lao động mà chưa được giám định mức suy giảm khả năng lao động.
3. Trợ cấp tai nạn lao động thực hiện theo nguyên tắc tai nạn lao động xảy ra lần nào thực hiện trợ cấp lần đó, không cộng dồn các vụ tai nạn đã xảy ra từ các lần trước đó.
4. Trường hợp giám định lại có kết quả tăng mức suy giảm khả năng lao động so với mức suy giảm khả năng lao động đã được hưởng trợ cấp, người lao động được hưởng thêm trợ cấp bổ sung một lần để bảo đảm hưởng đủ mức trợ cấp tương ứng với tỷ lệ suy giảm khả năng lao động tăng thêm.
Thời điểm hưởng trợ cấp
Thời điểm để xác định tháng lương cơ sở vùng IV làm căn cứ tính mức hưởng trợ cấp được tính vào tháng người lao động điều trị ổn định xong, ra viện hoặc vào tháng có kết luận của hội đồng giám định y khoa trong trường hợp không điều trị nội trú.
Trường hợp bị tai nạn lao động mà sau đó không xác định được thời điểm điều trị ổn định xong, ra viện (trong giấy ra viện còn có chỉ định hẹn khám lại; tháo bột; tháo nẹp; tháo vít) thì thời điểm hưởng trợ cấp tai nạn lao động được tính vào tháng có kết luận của hội đồng giám định y khoa.
Thời điểm hưởng trợ cấp đối với trường hợp quy định tại (mục 2) được tính tại tháng người lao động bị chết.
Thời điểm hưởng trợ cấp đối với trường hợp quy định tại (mục 4) được tính vào tháng có kết luận của hội đồng giám định y khoa.
Bà Phạm Thị Châu, Trưởng phòng Hành chính - Nhân sự của Công ty TNHH V. (Q.7, TP.HCM), lấy ví dụ điển hình cho sự thay đổi lớn trong tư duy nghề nghiệp của người lao động (NLĐ) chính là độ gắn bó với doanh nghiệp (DN) không còn lâu dài như trước.
NLĐ đọc thông tin tuyển dụng ở sàn việc làm Q.11, TP.HCM
ẢNH: THU NGÂN
Khi có nhiều cơ hội nghề nghiệp hơn, không chỉ lao động phổ thông mà cả nhân viên văn phòng hay quản lý đều có xu hướng nghỉ việc để tìm những công việc linh hoạt hơn. "Do đó, các công ty làm dịch vụ lao động thuê ngoài đang phát triển mạnh và cạnh tranh gay gắt với công ty tuyển dụng truyền thống vì cung cấp cho NLĐ việc làm ngắn hạn, lương nhận hằng tuần hoặc hằng tháng với các công việc không ràng buộc hợp đồng dài hạn hay cố định", bà Châu nói và cho rằng những thay đổi này một phần đến từ các yếu tố thị trường và đặc trưng thế hệ lao động mới như Gen Z. Do đó, DN buộc phải điều chỉnh chiến lược nhân sự để đáp ứng nhu cầu thay đổi không ngừng của lực lượng lao động.
PV Thanh Niên ghi nhận nhiều trường hợp (bao gồm công nhân và người có trình độ đại học) cho thấy ngoài lương thì tất cả đều đặt tiêu chí "làm việc linh hoạt" lên hàng đầu. Đơn cử như chị Nguyễn Thị Tuyền (38 tuổi) mới đây đã nghỉ việc ở một công ty may tại Q.8 (TP.HCM) để lãnh bảo hiểm thất nghiệp và chờ rút BHXH 1 lần. Chị nói không muốn "chôn chân" 8 tiếng trong nhà máy với lương cơ bản 6 triệu đồng/tháng nữa. Thay vào đó, chị sẽ chuyển sang làm tự do, làm nhiều công việc khác nhau để tăng thu nhập. Hay chị Trần Phương Trang (29 tuổi, ở Q.Bình Thạnh, thạc sĩ công nghệ sinh học) cho hay đang học một lĩnh vực mới trong công nghệ sinh học là tin - sinh học để không phải lên phòng thí nghiệm mỗi ngày và bắt kịp xu thế mới của thị trường.
Theo Anphabe, "làm việc linh hoạt" hiện trở thành tiêu chuẩn mới trong thị trường lao động VN. Đặc biệt, đối với NLĐ thuộc thế hệ Gen Z, khoảng 30% mong muốn các DN có chính sách làm việc linh hoạt và 71% cho biết họ sẽ cân nhắc tìm công việc khác nếu DN không có chế độ này. Ngoài ra, khảo sát của Anphabe chỉ ra rằng có tới 53% nguồn nhân lực tri thức tại VN hiện tham gia vào nền kinh tế chia sẻ, trong đó có 14% là lao động tự do toàn thời gian; 26% là lao động tự do bán thời gian; 13% làm song song công việc cố định và bán thời gian bên ngoài. Dự báo, tỷ lệ tham gia vào nền kinh tế chia sẻ sẽ còn gia tăng trong tương lai.
Cần "chính thức hóa" khu vực phi chính thức
Tại TP.HCM, có gần 2,6 triệu NLĐ đóng BHXH, chiếm hơn 53% trong tổng số 4,9 triệu NLĐ trong độ tuổi. Điều này cho thấy khoảng 47% còn lại rất có thể đang làm công việc phi chính thức, không ký hợp đồng lao động. Thách thức lớn nhất cho khu vực này chính là không nằm trong diện bao phủ an sinh xã hội của nhà nước, không tham gia BHXH, bảo hiểm thất nghiệp, hay BHYT (một số chỉ có BHYT hộ gia đình). Do đó, có nhiều ý kiến cho rằng cần triển khai các biện pháp hỗ trợ và "chính thức hóa" lao động phi chính thức để bảo đảm quyền lợi cho NLĐ, nâng cao năng suất lao động, và thu thuế hiệu quả.
Tại sàn giao dịch việc làm diễn ra sáng 8.11 ở Trung tâm Văn hóa - Thể thao Q.11, Công ty TNHH Furukawa Automotive Parts VN đặt bàn, chuẩn bị banner, tờ rơi, chờ người lao động (NLĐ) tới nghe tư vấn; nhưng mấy tiếng trôi qua mà không tuyển được ai. Nhân viên tuyển dụng cho hay, hiện công ty cần 300 công nhân, với thu nhập từ 8 - 10 triệu đồng/tháng và phúc lợi hấp dẫn; yêu cầu tuyển dụng đơn giản (nữ dưới 40 tuổi, biết đọc biết viết). Dù công ty đã dùng nhiều giải pháp như đăng tuyển hằng ngày, treo nhiều băng rôn trong Khu chế xuất Tân Thuận (Q.7) hay trực tiếp xuống sàn việc làm, nhưng đến nay số lượng người tuyển được chỉ đếm trên đầu ngón tay.
Đại diện Công ty FAS (Q.7, TP.HCM) xem hồ sơ của người lao động để tuyển dụng tại ngày hội việc làm ở TP.Thủ Đức ngày 5.11 vừa qua
ẢNH: THÚY LIỄU
Ông Lưu Kim Hồng, Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Nidec VN (sản xuất sản phẩm điện tử), cũng cho hay, hiện công ty có khoảng 5.000 NLĐ, trong đó 3.500 nhân viên chính thức và 1.500 nhân viên thời vụ. Thu nhập của công nhân có thể cao gấp 2 - 3 lần mức lương cơ bản, với mức trung bình năm 2023 đạt trên 10 triệu đồng/tháng. Đây được xem là mức lương ổn định và khá cao đối với công nhân tại TP.HCM. Công ty tuyển liên tục, mỗi ngày vài chục người nhưng kết quả không mấy khả quan. "Đây là thời kỳ việc tìm người, chứ không phải người tìm việc nữa", ông Hồng nói.
PV Thanh Niên ghi nhận thực tế tại nhiều khu chế xuất, khu công nghiệp và các sàn giao dịch việc làm, hàng ngàn vị trí tuyển dụng vẫn chưa được lấp đầy trong những tháng cuối năm. Một số công ty tuyển dụng số lượng lớn gồm: Công ty TNHH Hong Ik Vina (Q.7) cần 500 lao động phổ thông với tổng thu nhập trên 11 triệu đồng/tháng; Công ty CP Takahiro (Q.1) cần 250 nhân sự cho các vị trí dịch vụ, lương từ 27.000 - 37.000 đồng/giờ hoặc 8 - 10 triệu đồng/tháng; Công ty CP cung ứng nhân lực HR4U cần 1.900 lao động ngành may mặc, giày da và kỹ thuật điện tử.
Bà Nguyễn Văn Hạnh Thục, Giám đốc Trung tâm dịch vụ việc làm TP.HCM, cho rằng TP.HCM đang thiếu hụt nghiêm trọng lao động phổ thông và lao động có tay nghề. Theo thống kê trong tháng 10, có 9.493 vị trí việc làm được đăng tuyển trên website của trung tâm. Trong đó, nhu cầu lao động phổ thông chiếm 4.828 vị trí (50,86%), đứng đầu trong các ngành. Tiếp theo là ngành da giày - may mặc với 1.427 vị trí (15,03%) và ngành thực phẩm - đồ uống với 1.362 vị trí (14,35%). Ngược lại, một số ngành chỉ tuyển lác đác vài vị trí, thậm chí như ngành văn hóa - xã hội không có nhu cầu tuyển dụng. Trong khi đó, có 7.526 NLĐ tìm việc và phân bố đều ở các ngành nghề.
Công ty TNHH Furukawa Automotive Parts VN cần tuyển 300 công nhân nữ ở sàn giao dịch việc làm, nhưng số tuyển được rất ít
ẢNH: THU NGÂN
Nghịch lý diễn ra khi doanh nghiệp (DN) không tuyển được người dù số lượng người thất nghiệp tại TP.HCM vẫn còn ở con số chục ngàn. Cũng theo thống kê của Trung tâm dịch vụ việc làm TP.HCM, trong tháng 10, đơn vị đã tiếp nhận 11.129 hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp, tăng 4,08% so với tháng 9. Tính luôn giai đoạn từ ngày 1.1 - 31.10, đơn vị đã tiếp nhận 126.116 hồ sơ, giảm 11,62% so với cùng kỳ năm 2023.
Đó là thống kê của cơ quan nhà nước. Ở góc độ chuyên trang tìm việc và tuyển dụng, bà Hoàng Thị Minh Ngọc, Giám đốc Việc Làm Tốt, cho biết nhu cầu tuyển dụng trong nước (chủ yếu tại TP.HCM - thị trường lao động lớn nhất cả nước với hơn 1,9 triệu NLĐ trong độ tuổi) đã tăng mạnh so với năm 2023, trong đó 3 ngành tài xế - kho vận, xây dựng - bất động sản, thợ sửa chữa - công nhân có tốc độ tăng trưởng cao nhất. Tuy nhiên, theo một khảo sát của đơn vị với 300 DN (chủ yếu là DN thâm dụng lao động) được công bố hồi tháng 9, cho thấy có khoảng 85% đang gặp phải tình trạng thiếu hụt lao động và đặc biệt có 30% báo cáo thiếu hụt hơn một nửa nhân sự cần thiết.
LƯƠNG CHƯA ĐỦ SỐNG
Bà Lượng Thị Tới, Phó giám đốc Sở LĐ-TB-XH TP.HCM, nhìn nhận có nhiều nguyên nhân dẫn đến nghịch lý thiếu hụt lao động cuối năm. Thứ nhất, một số DN lớn thường xuyên phải tuyển dụng để bù đắp lực lượng lao động đã nghỉ. Thứ hai, cuối năm, DN tăng sản xuất để đáp ứng nhu cầu lễ, tết nên cần nhiều lao động, trong khi đó NLĐ lại có xu hướng giữ công việc để nhận phúc lợi dịp tết. Thứ ba, sự chuyển dịch, thay đổi nghề nghiệp của NLĐ và chênh lệch giữa kỳ vọng của NLĐ với DN, điển hình là mức lương.
Người lao động xem thông tin tuyển dụng trong Khu chế xuất Tân Thuận (Q.7)
ẢNH: THU NGÂN
Sở LĐ-TB-XH đánh giá, mức lương khởi điểm của nhiều vị trí lao động phổ thông chỉ khoảng từ 5 - 6 triệu đồng/tháng, không đủ để NLĐ chi tiêu, tiết kiệm. Theo Trung tâm dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động TP.HCM, quý 3/2024, trong khi hầu hết lao động tìm việc với mức lương trên 20 triệu đồng/tháng thì 70% công việc trên thị trường chỉ có mức lương dưới 10 triệu đồng.
Ngày 8.11, chị Tâm Anh đến sàn việc làm ở Q.11 nghe tư vấn việc làm và lãnh bảo hiểm thất nghiệp. Chị rảo quanh các bàn tuyển dụng một hồi rồi lắc đầu, nói: "Trước đây tôi làm cho một công ty kế toán, nhưng sau đó mất việc. Mẹ tôi đang bệnh nặng nên tôi muốn tìm việc thời vụ trong lúc nhận trợ cấp thất nghiệp và cân nhắc rút BHXH 1 lần để có vốn tự chủ hơn, chứ bây giờ ngồi làm 8 tiếng mà lương tháng 7 - 8 triệu đồng thì làm sao mà nuôi sống gia đình".
Thạc sĩ Lê Văn Thành, nguyên Trưởng phòng Nghiên cứu văn hóa xã hội, Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, phân tích, theo nhiều nguồn số liệu cho thấy hiện thu nhập của NLĐ khá thấp, dưới mức sống tối thiểu. Trong khi đó, khu vực phi chính thức có những công việc mang lại thu nhập cao hơn làm công nhân, thời gian lại tự do, linh hoạt, do đó có nhiều NLĐ mất việc hoặc tự nguyện chuyển sang thị trường phi chính thức.
Theo ông Thành, để giải quyết thực tế này, trước mắt DN cần có chính sách ưu đãi, trợ cấp cho NLĐ bên cạnh mức lương cơ bản dùng để tính BHXH, đồng thời thể hiện cam kết về tương lai bền vững cho công nhân. Về phía nhà nước, cần đánh giá lại hiệu quả của các chính sách điều tiết thị trường, bao gồm định nghĩa lại lao động có tay nghề, chất lượng cao và nâng cao năng suất lao động.
GIẢM BỚT SỰ PHỤ THUỘC LAO ĐỘNG THỦ CÔNG
Sở LĐ-TB-XH TP.HCM cũng cho biết, qua kết quả khảo sát do Trung tâm dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động TP.HCM thực hiện tại 2.000 DN cho thấy nhiều ngành lao động phổ thông như dệt may - da giày, sản xuất điện tử, dịch vụ thương mại, xây dựng… chủ yếu dựa vào lao động nhập cư. Tuy nhiên, đa số các tỉnh đều thành lập các khu kinh tế, khu công nghiệp, do đó một số lượng lao động đã chọn quay về làm việc ở quê để gần gia đình, tiết kiệm chi phí. Điều này làm cho số lượng lao động di cư vào TP.HCM giảm mạnh. Theo thống kê của Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình TP.HCM, năm 2020, TP.HCM đón nhận gần 170.000 - 180.000 dân nhập cư. Nhưng đến năm 2023, con số này chỉ còn khoảng 65.000 người. Đây là lần đầu tiên sau hơn 30 năm, lịch sử nhập cư vào TP.HCM đạt một điểm cực thấp như vậy. Điều này gây thách thức trong việc thiếu hụt lao động cho các ngành thâm dụng, nhưng cũng là cơ hội để nâng cao năng suất lao động và đổi mới công nghệ.
Sở LĐ-TB-XH khuyến khích DN chú trọng đầu tư lâu dài để duy trì nguồn nhân lực ổn định và đầu tư công nghệ và tự động hóa để giảm bớt sự phụ thuộc vào lao động thủ công. Ở góc độ quản lý, Sở LĐ-TB-XH sẽ đẩy mạnh hoạt động kết nối cung - cầu lao động liên vùng, nhất là các ngành TP.HCM đang ưu tiên phát triển. Đồng thời, sẽ dự báo nhu cầu nhân lực và điều chỉnh chương trình đào tạo phù hợp thị trường.
Theo thông báo BHXH TP.HCM, lịch chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH vào tháng 10 tại TP.HCM cụ thể như sau:
Qua tài khoản cá nhân: Bắt đầu chuyển tiền vào tài khoản ngân hàng của người hưởng từ ngày 1.10.
Nhận tiền mặt: Bưu điện TP.HCM sẽ tổ chức chi trả tại các điểm từ ngày 2.10
BHXH TP.HCM khuyến khích người hưởng lương hưu đăng ký nhận tiền qua tài khoản cá nhân nhằm tiết kiệm thời gian đi lại và giúp việc nhận lương nhanh chóng, tiện lợi. Điều này đồng thời góp phần hỗ trợ triển khai Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, thực hiện thanh toán qua phương thức không dùng tiền mặt theo chỉ đạo của Chính phủ, nhằm tối ưu hóa quy trình chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH.
Người dân đến chờ nhận lương hưu, trợ cấp BHXH ở một bưu điện tại TP.HCM
ẢNH: T.N
Theo thống kê của BHXH TP.HCM, hiện nay trên địa bàn TP.HCM có hơn 260.000 người đang hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH hằng tháng; tính chung cả nước có hơn 3,3 triệu người thụ hưởng và đa số người dân nhận tiền qua tài khoản ngân hàng.
Trong thời gian qua, BHXH TP.HCM đã tích cực truyền thông và phổ biến về các lợi ích khi nhận chế độ qua tài khoản cá nhân. Tính đến nay đã có khoảng 77,12% số người hưởng đăng ký nhận các chế độ qua tài khoản ngân hàng (tăng khoảng 5,54% so với cùng kỳ năm 2023).
Từ ngày 1.7 tới nay, lương hưu và trợ cấp BHXH đã tăng theo Nghị định số 75 của Chính phủ.
Cụ thể, tất cả các đối tượng đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng sẽ được tăng 12,5% trên mức hưởng hiện tại.
Đồng thời, nhà nước sẽ hỗ trợ thêm cho những người hưởng mức thấp. Đối với những người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng từ trước ngày 1.1.1995, sau khi điều chỉnh mức hưởng vẫn thấp hơn 3,5 triệu đồng/tháng thì sẽ được điều chỉnh tăng thêm.
Ngày 27.9, Trung tâm dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động TP.HCM cho biết: Quý 4/2024, TP.HCM cần tuyển hơn 83.000 lao động cho các vị trí việc làm, tập trung chủ yếu ở các ngành công nghiệp trọng điểm và dịch vụ, chiếm lần lượt 15,39% và 60,91% tổng nhu cầu. Trong đó, ngành bán buôn, bán lẻ dẫn đầu với 25,24% trong nhóm dịch vụ.
Mặc dù nhu cầu tuyển dụng ở TP.HCM lớn nhưng thị trường lao động đang đối mặt tình trạng không cân xứng giữa cung và cầu. Đơn cử, quý 3/2024 có 92% lao động tìm việc yêu cầu kinh nghiệm nhưng các nhà tuyển dụng lại có xu hướng ưu tiên tuyển dụng nhân sự mới, không có kinh nghiệm. Điểm đáng lưu ý khác là mức lương, khi hầu hết lao động tìm việc lương trên 20 triệu đồng/tháng, nhưng phần lớn các công việc hiện đều có mức lương dưới 10 triệu đồng, chiếm tới 70% tổng số công việc trên thị trường.
Mặt khác, hiện có hơn 2/3 lực lượng lao động trên thị trường tìm việc có trình độ đại học, nhưng nhu cầu tuyển dụng cho vị trí yêu cầu trình độ này chỉ chiếm gần 20%. Ngược lại, thị trường đang cần nhiều lao động có trình độ trung cấp, nghề và lao động phổ thông, nhưng nguồn cung lao động ở phân khúc này lại đang thiếu hụt.
Trung tâm cũng khuyến cáo các cơ sở giáo dục cần nâng cao chất lượng đào tạo để đáp ứng nhu cầu thay đổi của thị trường lao động. Doanh nghiệp cần có chiến lược đào tạo cụ thể cho từng nhóm lao động và hợp tác chặt chẽ với các cơ sở giáo dục để nâng cao chất lượng nhân lực. Người lao động phải chủ động trang bị kỹ năng chuyên môn, ngoại ngữ và công nghệ thông tin để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.
Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam vừa có ý kiến trả lời Bộ LĐ-TB-XH về phương án nghỉ tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025 và một số ngày lễ trong năm 2025.
Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam thống nhất với đề xuất của Bộ LĐ-TB-XH nghỉ 9 ngày tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025
ẢNH: T.HẰNG
Theo đó, về lịch nghỉ tết Nguyên đán, Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam thống nhất với đề xuất cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động được nghỉ 9 ngày, gồm 5 ngày nghỉ tết và 4 ngày nghỉ hằng tuần, từ thứ bảy, ngày 25.1.2025, đến hết chủ nhật, ngày 2.2.2025 (từ 26 tháng chạp năm Giáp Thìn đến hết mùng 5 tháng giêng năm Ất Tỵ).
Với dịp nghỉ lễ 30.4 và ngày Quốc tế lao động 1.5, Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam thống nhất hoán đổi ngày làm việc thứ sáu, ngày 2.5 sang thứ bảy, ngày 26.4.2025, để cán bộ, công chức, viên chức và người lao động được nghỉ 5 ngày, từ 30.4 - 4.5.2025.
Bộ Nội vụ thống nhất phương án nghỉ tết Nguyên đán Ất Tỵ 9 ngày
Dịp nghỉ lễ Quốc khánh, đại diện cho phía người lao động cũng thống nhất phương án nghỉ 2 ngày, trong đó có 1 ngày liền kề trước ngày 2.9. Như vậy, công chức, viên chức sẽ được nghỉ 4 ngày liên tiếp dịp này, từ ngày 30.8 - 2.9.2025.
Theo Bộ LĐ-TB-XH, ngoài Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, đã có Bộ Nội vụ, Bộ Y tế, Bộ GTVT có công văn tham gia ý kiến về ngày nghỉ lễ, tết trong năm 2025. Đa số các cơ quan này đều nhất trí với phương án nghỉ tết Nguyên đán ẤT Tỵ như Bộ LĐ-TB-XH đề xuất.
Trước đó, Bộ LĐ-TB-XH đã gửi lấy ý kiến 16 bộ, ngành về phương án nghỉ tết Nguyên đán Ất Tỵ, để trình Thủ tướng Chính phủ. Khác với các năm trước, năm nay bộ này chỉ trình 1 phương án nghỉ như trên.
Lý giải việc chỉ đưa ra 1 phương án nghỉ tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025, ông Hà Tất Thắng, Cục trưởng Cục An toàn lao động (Bộ LĐ-TB-XH), cho hay phương án này là hợp lý nhất, bởi theo bộ luật Lao động 2019, người lao động được nghỉ 5 ngày tết Nguyên đán. Nếu ngày nghỉ chính thức trùng với ngày nghỉ hàng tuần sẽ áp dụng nguyên tắc liền kề hoặc hoán đổi để người dân có kỳ nghỉ dài liên tục.
Việc nghỉ dài hơn giúp cán bộ, công chức, viên chức, người lao động có thời gian tái tạo sức lao động, cũng như giúp kích cầu du lịch và tiêu dùng xã hội, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Đối với các cơ quan, đơn vị không thực hiện lịch nghỉ cố định thứ bảy và chủ nhật hằng tuần, sẽ căn cứ chương trình, kế hoạch cụ thể của đơn vị để bố trí lịch nghỉ cho phù hợp, theo đúng quy định của pháp luật.
Ngày 26.9, theo Trung tâm dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động TP.HCM (thuộc Sở LĐ-TB-XH TP.HCM), đơn vị đã tiến hành khảo sát 19.405 lượt doanh nghiệp với 71.778 vị trí cần tuyển (1 vị trí có thể tuyển nhiều người lao động). Qua phân tích, có thể thấy nhu cầu nhân lực hiện nay tại địa phương chia theo kinh nghiệm làm việc như sau:
Công việc yêu cầu 1 năm kinh nghiệm cần đến 12.867 vị trí, chiếm 17,93% tổng nhu cầu nhân lực, tập trung chủ yếu ở những công việc như chăm sóc người bệnh, nhân viên lái xe, kỹ thuật viên cơ khí, giám sát bán hàng, nhân viên kinh doanh bất động sản, kế toán và nhân viên bảo vệ.
Đối với các công việc yêu cầu kinh nghiệm từ 2 - 5 năm, nhu cầu chỉ cần 2.770 vị trí, chiếm 3,86%. Những công việc nhà tuyển dụng nhắm tới là nhân viên hành chính, chuyên viên tư vấn dinh dưỡng, chuyên viên marketing, chuyên viên quản lý kinh doanh, chuyên viên quản lý học viên, kỹ thuật viên công nghệ thông tin và kỹ thuật viên cơ khí.
Nhu cầu nhân lực theo kinh nghiệm làm việc tại TP.HCM trong quý 3/2024
Đáng chú ý, các công việc đòi hỏi trên 5 năm kinh nghiệm chỉ chiếm 0,37% với 269 vị trí, chủ yếu tuyển vị trí cao cấp và phức tạp như kỹ sư cơ khí, bác sĩ đa khoa, chỉ huy công trình, trưởng nhóm tài chính, trưởng phòng hành chính nhân sự, trưởng phòng thiết kế quản lý thương hiệu và giám đốc kinh doanh bất động sản.
Trong khi đó, điều đặc biệt là trong quý 3/2024, nhu cầu tuyển dụng lao động không có kinh nghiệm lên tới 55.872 vị trí, chiếm 77,84% tổng nhu cầu. Các doanh nghiệp đang cần tuyển dụng ở các vị trí phổ thông như nhân viên telesales, nhân viên bán hàng, nhân viên tư vấn, nhân viên chăm sóc khách hàng, nhân viên trung tâm thông tin liên lạc, công nhân lắp ráp linh kiện điện tử, nhân viên kho và nhân viên nhập liệu.
Trong khi đó, khảo sát của Trung tâm dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động TP.HCM với 42.120 người có nhu cầu tìm việc cho thấy có đến 92,02% người lao động đang tìm kiếm các công việc yêu cầu kinh nghiệm.
Cụ thể, người lao động tìm việc yêu cầu 1 năm kinh nghiệm chiếm 7,67%, từ 2 - 5 năm kinh nghiệm chiếm 29,84% và trên 5 năm kinh nghiệm chiếm phần lớn với 54,51%.
Các công việc mà người lao động đã có kinh nghiệm tìm kiếm bao gồm kế toán trưởng, giám đốc bộ phận, chuyên viên phát triển phần mềm, nhân viên tiền lương và phúc lợi, thư ký, quản lý kho, kế toán, nhân viên tư vấn tài chính, nhân viên truyền thông, nhân viên kinh doanh bất động sản, điều dưỡng, kỹ sư ô tô, kỹ sư MEP (chuyên phụ trách thiết kế, lắp đặt, và bảo trì các hệ thống cơ khí, điện và cấp thoát nước trong các công trình xây dựng), nhân viên thiết kế website và nhiều vị trí khác.
Nhu cầu tìm việc theo kinh nghiệm tại TP.HCM trong quý 3/2024
Ngược lại, chỉ 7,98% người lao động tìm kiếm các công việc không yêu cầu kinh nghiệm. Những vị trí phổ biến trong nhóm này là nhân viên phục vụ, cộng tác viên bán hàng, nhân viên giao nhận hàng, thực tập sinh văn phòng, tạp vụ, nhân viên đóng gói hàng hóa, bảo vệ, nhân viên telesales và nhân viên chăm sóc khách hàng.
Sự chênh lệch này giữa nhu cầu tuyển dụng lao động không yêu cầu kinh nghiệm và mong muốn của người lao động đã có kinh nghiệm phần nào cho thấy thị trường lao động tại TP.HCM đang gặp phải thách thức trong việc cân bằng giữa cung và cầu lao động.
Ngày 25.9, theo khảo sát của Trung tâm dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động TP.HCM (thuộc Sở LĐ-TB-XH TP.HCM) với 42.120 người có nhu cầu tìm việc cho thấy trong quý 3/2024, có 11,14% người lao động tìm việc có mức lương từ 5 - 10 triệu đồng/tháng; 26,71% tìm việc trên 10 - 15 triệu đồng/tháng; 20,14% tìm việc từ trên 15 - 20 triệu đồng/tháng. Đặc biệt, có 40,76% tìm việc lương trên 20 triệu đồng/tháng.
Nhu cầu tìm việc ở các mức lương này tập trung các vị trí như nhân viên marketing, kế toán, kiểm toán, giám sát công trình, nhân viên chứng từ, nhân viên chăm sóc khách hàng, kỹ sư ô tô, nhân viên kinh doanh xuất nhập khẩu, quản lý nhà hàng, hướng dẫn viên du lịch, nhân viên lập trình, kỹ thuật viên kỹ thuật cơ khí, nhân viên phân tích tài chính, môi giới bảo hiểm, trợ lý, thư ký, thông dịch viên, nhân viên QA/QC, dược sĩ, bác sĩ đa khoa, nhân viên nhân sự, chuyên viên kế toán, kỹ sư xây dựng, kiến trúc sư, kỹ sư sinh học, quản trị website, kỹ sư MEP, nhân viên quảng cáo, nhân viên kho.
Trong khi đó, chỉ có 1,25% người lao động có nhu cầu tìm việc dưới 5 triệu đồng/tháng. Nhóm này chủ yếu là các ứng viên ở trình độ lao động phổ thông hoặc tìm việc làm bán thời gian, theo ca, như nhân viên hỗ trợ hành chính, nhân viên bán hàng, tạp vụ, nhân viên bảo vệ, thực tập sinh, nhân viên nhập liệu, nhân viên phục vụ, phụ bếp, cộng tác viên, thu ngân.
Nhu cầu tìm việc theo mức lương của người lao động tại TP.HCM trong quý 3/2024
Mức lương tuyển dụng phổ biến nhất
Trung tâm dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động TP.HCM cũng khảo sát 19.405 lượt doanh nghiệp với tổng số 71.778 vị trí việc làm đang tuyển (1 vị trí có thể tuyển nhiều người lao động).
Qua đó, phân tích nhu cầu nhân lực cho thấy ở mức lương dưới 5 triệu đồng/tháng, doanh nghiệp cần tuyển dụng 6.648 vị trí, chiếm 9,26% tổng nhu cầu nhân lực, chủ yếu là các công việc như nhân viên trung tâm thông tin liên lạc, nhân viên tư vấn và bán hàng online, nhân viên phục vụ, nhân viên kho, nhân viên giao hàng, nhân viên bán hàng, nhân viên dọn dẹp phòng, nhân viên chăm sóc khách hàng.
Mức lương từ 5 - 10 triệu đồng/tháng: cần 42.814 vị trí, chiếm 59,64%, chủ yếu tuyển dụng nhân viên nhập liệu, nhân viên kinh doanh bất động sản, nhân viên bán hàng, nhân viên tư vấn, nhân viên chăm sóc khách hàng, kế toán, nhân viên thu ngân, nhân viên kinh doanh, nhân viên bán hàng, nhân viên an ninh, nhân viên nhập liệu, nhân viên tư vấn, nhân viên trực tổng đài.
Mức lương trên 10 - 15 triệu đồng/tháng: cần 14.498 vị trí, chiếm 20,20%, chủ yếu tuyển dụng chuyên viên marketing, nhân viên hành chính, chuyên viên tư vấn dinh dưỡng, người chăm sóc người bệnh, quản lý kinh doanh, kỹ sư cơ khí, quản lý tòa nhà.
Nhu cầu tuyển dụng người lao động theo mức lương tại TP.HCM trong quý 3/2024
Mức lương trên 15 - 20 triệu đồng/tháng: cần 2.955 vị trí, chiếm 4,12%. Doanh nghiệp chủ yếu cần tuyển chuyên viên kiểm soát chất lượng, kỹ thuật viên kỹ thuật cơ khí, giám sát bán hàng, kỹ thuật viên kỹ thuật điện tử, chuyên viên chăm sóc sắc đẹp, lập trình viên, giám sát xây dựng.
Đáng chú ý, ở mức lương trên 20 triệu đồng/tháng, chỉ có 4.863 vị trí cần tuyển, chiếm 6,78% tổng nhu cầu. Các công việc ở mức lương này là kiểm tra linh kiện điện tử, kỹ sư phần mềm, kỹ thuật viên công nghệ thông tin, nhân viên sale game, bác sĩ đa khoa, kế toán trưởng, giám đốc quản lý nhân sự, giám đốc kinh doanh.
Ngày 23.9, theo chuyên trang tìm việc và tuyển dụng Việc Làm Tốt (Chợ Tốt), trong 8 tháng đầu năm 2024, nhu cầu tuyển dụng lao động trong nước đã tăng đáng kể, khoảng 30% so với cùng kỳ năm trước, tập trung chủ yếu tại các vùng kinh tế trọng điểm phía nam. Các ngành nghề tăng mạnh nhất, gồm: tài xế - kho vận, xây dựng - bất động sản, thợ sửa chữa - công nhân và bán hàng, thu ngân, tiếp thị.
Theo báo cáo của Việc Làm Tốt, nhóm nghề tài xế giao hàng xe máy - kho vận hiện không có yêu cầu gì quá đặc biệt với 68% vị trí tuyển dụng không yêu cầu kinh nghiệm hoặc bằng cấp và cũng không yêu cầu giới tính. Tuy nhiên, vẫn có gần 30% các tin tuyển dụng yêu cầu nam giới và chỉ 2% tuyển nữ.
Đối với nhóm công nhân và thợ sửa chữa, gần một nửa số vị trí đăng tuyển không yêu cầu giới tính. Tuy nhiên, cũng có 46% vị trí chỉ tuyển nam và chỉ 8% tuyển nữ. Phần lớn các công ty trong nhóm này không yêu cầu kinh nghiệm hoặc bằng cấp của ứng viên, nhưng có nhiều trường hợp muốn tuyển người có dưới 2 năm kinh nghiệm và trình độ học vấn từ cấp 2 trở lên.
Trong ngành xây dựng và bất động sản, 60% công việc không yêu cầu giới tính, nhưng 40% công ty mong muốn tuyển ứng viên nam. Đa số các doanh nghiệp không yêu cầu người lao động có kinh nghiệm hoặc tìm ứng viên có kinh nghiệm dưới 2 năm, trong khi một số ít công ty cần người có kinh nghiệm từ 3 đến 5 năm. Ngoài ra, nhiều công việc trong ngành này không yêu cầu bằng cấp nhưng vẫn có một số vị trí cần ứng viên có trình độ cao đẳng, trung cấp nghề hoặc đại học.
Nhiều vị trí tuyển dụng không yêu cầu kinh nghiệm
Theo Việc Làm Tốt, nhóm tài xế - kho vận và công nhân - thợ sửa chữa hiện có cơ hội tuyển dụng rất lớn nhờ không có nhiều yêu cầu khắt khe về bằng cấp hay kinh nghiệm. Trong khi đó, ở ngành xây dựng và bất động sản, các công việc liên quan đến sales nên thường tuyển lao động đã qua đào tạo.
Nhóm bán hàng, thu ngân và PG (người quảng bá sản phẩm) có tính chất công việc linh hoạt hơn về thời gian làm việc. Thay vì chỉ tuyển toàn thời gian như các nhóm ngành khác, tỷ lệ tuyển dụng bán thời gian và làm theo ca trong nhóm này khá cao.
Phần lớn các vị trí trong ngành bán hàng không yêu cầu giới tính, có nhiều công ty ưu tiên tuyển nữ hoặc nam cho phù hợp với đặc thù công việc. Về bằng cấp, hơn một nửa công việc yêu cầu ứng viên tốt nghiệp cấp 3 hoặc cấp 2, còn lại không đòi hỏi trình độ. Đặc biệt, phần lớn các vị trí không yêu cầu kinh nghiệm hoặc chỉ yêu cầu dưới 1 năm kinh nghiệm.
Người lao động đến tìm hiểu thông tin tuyển dụng tại một sàn giao dịch việc làm ở TP.HCM
ẢNH: P.T.N
Tương tự, nhóm công việc lễ tân cũng có phần lớn yêu cầu làm việc bán thời gian hoặc theo ca. Tuy không phân biệt giới tính nhưng một số công ty vẫn muốn tuyển nữ nhiều hơn. Đối với bằng cấp, nhóm này yêu cầu tốt nghiệp cấp 3 hoặc trình độ trung cấp nghề ở một số ít vị trí. Về kinh nghiệm, hầu hết các công việc không yêu cầu kinh nghiệm hoặc chỉ yêu cầu tối đa 2 năm kinh nghiệm.
Đối với nhóm tạp vụ - giúp việc, độ tuổi tuyển dụng là một yếu tố đáng chú ý, khi phần lớn tuyển người từ 18 - 24 tuổi và một số công ty còn tuyển lao động ở độ tuổi lớn hơn (từ 25 - 65 tuổi). Ở nhóm này, các vị trí chủ yếu là muốn tuyển nữ và hầu hết các công việc không yêu cầu bằng cấp hay kinh nghiệm.
Nhóm an ninh - bảo vệ thường yêu cầu nhân viên làm việc theo ca và các công ty tuyển dụng nam giới nhiều hơn (54% tuyển nam và 46% không yêu cầu giới tính). Về bằng cấp và kinh nghiệm, đa phần các vị trí không có yêu cầu cụ thể, ngoại trừ một số công ty cần ứng viên có trình độ cơ bản hoặc dưới 2 năm kinh nghiệm.
Các công việc thuộc nhóm F&B (dịch vụ ăn uống) cũng đa dạng về thời gian làm việc, với nhiều vị trí yêu cầu làm việc toàn thời gian, bán thời gian hoặc làm theo ca. Các công việc không phân biệt nam hay nữ, tuy nhiên một số công việc vẫn ưu tiên tuyển nữ hơn.
Nhóm nhân viên văn phòng thường yêu cầu cao hơn về bằng cấp và kinh nghiệm. Dù có 1/3 vị trí không yêu cầu bằng cấp nhưng nhiều công việc vẫn đòi hỏi ứng viên có trình độ từ cao đẳng trở lên, hoặc ít nhất là tốt nghiệp trung cấp hay cấp 3.
Chị Nguyễn Thị Minh Hạnh (24 tuổi, ở Q.Bình Thạnh, TP.HCM), nhân viên tại một công ty truyền thông, nhiều lần mâu thuẫn với đồng nghiệp vì trái ngược quan điểm trong công việc và tính cách.
"Tôi đã cố gắng chịu đựng trong suốt nhiều tháng để giữ hòa khí nhưng dường như mọi thứ chỉ ngày càng tệ hơn. Đồng nghiệp đó ngày càng lấn lướt, chèn ép tôi đủ điều," chị chia sẻ.
Chịu đựng vì hòa khí hay vì sợ mất việc?
Chúng tôi tiến hành một khảo sát với 10 người lao động dưới 35 tuổi đang làm việc ở TP.HCM. Câu hỏi đặt ra là: “Khi gặp mâu thuẫn với đồng nghiệp, anh/chị sẽ chịu đựng hay thẳng thắn đối đầu? Vì sao anh/chị lựa chọn như vậy?”. Kết quả thu được là có đến 6 người chọn cách im lặng, chịu đựng cho qua vì sợ mất lòng, thậm chí là sợ bị đuổi việc nếu chuyện này đến tai sếp. Trong đó có chị Minh Hạnh.
Với chị Hạnh, mỗi khi xảy ra mâu thuẫn với đồng nghiệp, phần lớn chị đều chọn cách chịu đựng. Khi được hỏi lý do vì sao, chị nói: “Tôi vốn là người ít nói, không quá nổi bật trong công ty. Bạn kia thì lại là người từng có thành tích, giỏi ăn nói, tôi sợ nếu làm lớn chuyện thì cũng không có ai lắng nghe mình. Hơn thế, khi chuyện cãi cọ, mâu thuẫn này đến tai sếp, sếp sẽ đánh giá tôi là người thiếu sự rạch ròi trong công việc, không biết quản lý cảm xúc…”.
Chị nói thêm, thời buổi bây giờ khó khăn, chị sợ chuyện mâu thuẫn sẽ khiến chị mất việc. Bởi vì sếp của chị là người nghiêm khắc, rất ghét chuyện nhân viên cãi cọ, tị nạnh lẫn nhau. Sếp lại có phần bảo thủ, thiếu sự lắng nghe, quan tâm đến nhân viên nên chị càng không dám bày tỏ.
“Tôi thà im lặng chịu đựng còn hơn là mất đi công việc này. Đây vốn là công việc mơ ước của tôi, cũng giúp tôi trang trải cuộc sống. Bây giờ mà nhảy việc, sẽ phải mất một khoảng thời gian tôi mới ổn định được. Thế nên tôi mới tiếp tục cố gắng. Vậy mà có người không biết giới hạn, thấy tôi im lặng nên lấn lướt đủ đường. Sau này, khi đã hiểu ý, tôi chủ động tránh xa, nếu được thì hạn chế làm việc chung để tránh đụng độ”, chị Hạnh bộc bạch.
Mâu thuẫn với đồng nghiệp chốn công sở là điều khó tránh khỏi
ẢNH: THÁI THANH
Chị Hồng Minh (23 tuổi, ở Q.Gò Vấp, TP.HCM) có quan điểm, nếu chỉ là những mâu thuẫn lặt vặt, không ảnh hưởng lớn đến danh dự hay lợi ích cá nhân thì chị sẽ chọn cách đối thoại nhẹ nhàng hay nhắm mắt bỏ qua để giữ mối quan hệ.
"Tuy nhiên, nếu tôi đã cố gắng xuống nước mà bên kia vẫn tiếp tục lấn át thì tôi buộc phải lên tiếng để bảo cho mình. Trong nhiều trường hợp, lựa chọn chịu đựng xuất phát từ việc muốn giữ gìn sự hòa hợp trong nhóm và tránh xung đột leo thang chứ không phải vì hèn nhát hay sợ hãi. Nhẫn nhịn, chịu đựng cũng có giới hạn, nếu cứ để lâu ngày không giải quyết, rất có thể sẽ khiến nhân viên rơi vào áp lực, stress, mệt mỏi tinh thần, ảnh hưởng năng suất làm việc”, chị Minh nói.
Tự bảo vệ cho mình
Trái ngược với cách chịu đựng, một số người chọn cách "chơi tới bến" khi xảy ra mâu thuẫn, bất đồng với đồng nghiệp. Họ cho rằng việc thẳng thắn trao đổi, làm rõ đầu đuôi sẽ giúp giải quyết vấn đề ngay từ gốc rễ và ngăn chặn mâu thuẫn lặp lại trong tương lai.
Chị Lê Thị Thu Hà (27 tuổi, ở TP.Thủ Đức, TP.HCM), làm việc tại một công ty nghiên cứu thị trường chia sẻ: "Tôi từng phải đối mặt với một đồng nghiệp có thái độ trịch thượng và thường xuyên làm khó tôi. Chị đồng nghiệp ấy không có thiện cảm với tôi vì tôi từng bày tỏ ý kiến cá nhân, góp ý về bản báo cáo của chị đưa ra. Khi xảy ra tranh cãi, tôi cũng rất cố gắng nhẫn nhịn, phần vì chị ấy làm lâu năm và lớn tuổi hơn tôi, phần không muốn xung đột kéo dài. Sau lần đó, chị này cũng thường xuyên tỏ thái độ, tìm mọi cách để xoi mói tôi nhiều lần”.
Chị Hà ngẫm lại, nếu lúc đó bản thân chị không cương quyết, tỏ thái độ rõ ràng với đồng nghiệp đó thì có thể còn bị chèn ép hơn nữa. Không phải khi nào xảy ra mâu thuẫn cũng cố gắng làm hòa, có những trường hợp phải tự đứng lên để bảo vệ cho chính mình.
“Lựa chọn giải quyết mâu thuẫn như thế nào còn phụ thuộc vào nhiều tố. Chẳng hạn như nguồn gốc mâu thuẫn là gì, văn hóa công ty, tính cách của mỗi người… Đối với những mâu thuẫn nhỏ nhặt có thể giải quyết bằng cách nói chuyện, chia sẻ nhẹ nhàng. Còn nếu nó ảnh hưởng đến công việc hoặc sự tôn trọng cá nhân, chúng ta nên tìm biện pháp mạnh như báo lên cấp trên để bảo vệ quyền lợi cho mình", chị Hà chia sẻ.
"Người lao động dù làm ở vị trí nào thì cũng cần được đối xử công bằng, bình đẳng như nhau. Mâu thuẫn là điều khó có thể tránh khỏi, quan trọng là không nên để mâu thuẫn cá nhân ảnh hưởng đến hiệu suất công việc và mối quan hệ trong công ty”, chị Hà khẳng định.
Chia sẻ về vấn đề này, chị Mai Thanh (quản lý tại một công ty cung ứng nhân lực ở TP.HCM) cho hay, trong văn hóa công sở, xảy ra mâu thuẫn, lục đục giữa các nhân viên là chuyện hết sức bình thường.
Trường hợp nếu trong công ty xuất hiện tình trạng nhân viên mâu thuẫn, xung đột với nhau, bản thân chị sẽ chủ động tìm hiểu để có hướng giải quyết. Nếu nguyên nhân xuất phát từ tính cách cá nhân, chị sẽ không can thiệp nhưng nếu nó ảnh hưởng đến công việc, chị sẽ trao đổi trực tiếp với các bạn. Tùy từng trường hợp để có cách xử lý nhưng hơn hết là người quản lý, lãnh đạo công ty phải tìm cách hỗ trợ, cải thiện vấn đề.
